KÜKÜRTLÜ EKMEK

 Seyyar satıcı arabasının üstüne koyduğu pek çok meyveden en dikkat çekeniydi benim için.


Fiyatı çok ucuzdu. Pek bilen yoktu belli ki. Bizi ise zihnimizde gidilen en geriye götürdü. O meyvelerin ağaçlarını çok iyi biliyor, altında çok zaman çeşitli hayvanları otlattığımızı hatırlıyorum. Olgunlaştığı zaman, güzün son günlerinde çikolata renkli olan bu meyvelerin tadına doyum olmazdı. Çünkü bildiğimiz birkaç meyveden biriydi, Boz armut. Aslında yaban armudu diyordu bazıları bunlara. 

Boz armudu, küçük yaprakları ve krem renginden dolayı bu ismi vermiş atalarımız. Çoğu yabani armut der. Belki de armutların atası, en doğalı, en bozulmamış olanıydı. Meyveleri yeşil olması olgunlaşmadığını gösterir. Sonbaharda tam çikolata rengine dönmesi bazılarında çürük algısı oluşturabilir. İşte o zaman olgunlaşmış demektir. Egeye ilk gittiğimde, zeytin ağaçlarını görünce onları boz armut sanıyordum. Burada da ne çok var bu armutlardan derken, yanımdaki arkadaşım onların zeytin ağacı olduğunu söyleyivermişti. Öğrendim ki boz armut sandıklarım zeytin ağacı imiş.

Bu armudun hikâyesi çok uzundur dağ köylerinde. Haşlamasından turşusuna kadar var. Bizde ise en çok kullanılan ekmeğidir. Değirmenden gelen kımızı renkli unu merak eder ama ayrıntısını bilmezdik. Sonra ekmek atma denen günde diğer yufkaların yanında kiremit renginde yufka ekmekler olurdu. Biz onları çikolatalı ekmek olarak bilirdik. Onların bizdeki anısı farklıdır. Yaşlılarda ise daha farklıdır. Biz çikolata olarak algılarken onların gözünde yokluk dönemi ekmeği olarak bakarlar. Buna eskiden kükürtlü ekmek diyorlardı. Günümüzde sadece bayramlarda görebiliyorum. O da birkaç tane, yakında unutulur gider. Neden kükürtlü ekmek dendi bilmiyorum. Tam sıcakken tereyağını sürünce çok güzel bir tadı olurdu. Bunu her yörede bilmezler. Boz armutlar tokmakla dövülüp, güneşte kurutulup sonra değirmende öğütülüp, diğer unla karıştırılarak yapılıyormuş. Özellikle 1945’li yıllarda un vs. olmayınca halk açlıktan çeşitli alternatifleri değerlendirmek için geliştirmişler. Yaşlılarımız anlatırdı; çoğu zaman unun içine mısır koçanını karıştırıp yediklerini, üzümün pekmez sonrası çıkan posasını, bazen çeşitli bitkilerden katık yaptıklarını, hep duyarız. O dönemi kim anlatsa gözleri dolar, ağlamaya başlar. Allah kimseye kıtlık vermesin diye diye dua ederlerdi. İşte bu dönemde bu boz armut unu çok yaygın olarak kullanılmış. Hatta Rahmetli Yörük Ayşe teyze anlatırdı; Yenice mevkii tarafında yolun kenarında teyzesi ile ot biçerken, üç jandarma Hadim ’den köye doğru geçiyormuş. İçlerinden biri yaklaşıp ekmek olup olmadığını sormuş. Heybedeki azıkkabı’ dan dan üç kükürtlü ekmek vermişler. Belli ki çok acıkmışlar. Çünkü çok severek yediğini söylerdi. Ancak bizde de olmadığını anladı ki tekrar istemediler. Yalnız ekmeğiniz çikolatalı ve çok tatlı diyerek, dua edip yollarına devam etmişler. 

Sonbaharda keçi-koyun gütme şansınız olduysa bu ağaçların dibine yaklaşınca hayvanların nasıl koşturduklarını bilirsiniz. Soğuk hava yağmurla beraber olgunlaşan armutları yere düşürürdü. Yanlarında beyazımsı güz çiğdemleri açmış olurdu. 

Günümüzde en değersiz gibi görünen şeylerin aslında ne kadar değerli olduklarını yavaştan fark ediyoruz. Boz armudun da pek çok önemli işlevi olduğu muhakkaktır. Bir gün konusunda uzman birisi de bizi aydınlatır belki. Tarla kenarlarında bulunan ısırgan otlarını nasıl yok edeceğiz derken pek çok derde deva olduğunu görünce şaşırdık. Bu günlerde kafama takılan; bizim oralarda yol kenarlarında bulunan bir ot türü var. Bu ota kokar ot deniyor. Rahmetli ninem; yaz günlerinde yılda iki kez olmak üzere çuvala otlardan doldurur, birazda katran ve bise koyar, içinde birkaç saat kalırdı. Ne faydası var derdim. O da; Havasını alıyor insanın derdi. Havalı olmak, yorgunluk, devamlı uykulu ve iştahsız olmakmış. Böyle yapınca geçiyor diyordu. O da annesinden öyle görmüş
 
 


İzlenme: 698
htmlPaginator

YORUM EKLE

Yorum Başlığı

Yorum

Misafir olarak yorum yapıyorsunuz. Üye Girişi yapın veya Kayıt olun.

YORUMLAR

  • Bu habere henüz yorum yapılmamış. İlk yorum yapan siz olun.

YAZARA AİT DİĞER YAZILAR

YAZARLAR

KONYA - HAVA DURUMU

KONYA

ÇOK OKUNANLAR


  • Haber bulunamadı

FOTO GALERİ

VİDEO GALERİ